Inspectie

Gaat de aanpak van de Inspectie SZW echt veranderen?

In april 11, 2018
485 Views

Als we het jaarplan 2018 lezen dan mogen we geloven dat de Inspectie SZW hun koers gaat veranderen omdat men dit nodig vindt op grond van een zoektocht naar nieuwe praktische mogelijkheden. Men spreekt over meer onderzoek om structurele risico’s in bedrijven of bepaalde branches te signaleren.

We mogen hopen dat het redelijkerwijs principe, zoals dat in onze arbeidsomstandighedenwet verankerd is, wel als uitgangspunt gehanteerd blijft worden.

Hiermee wordt bedoeld dat men op grond van technische, operationele en economische motieven zou mogen kiezen voor een lager niveau van veiligheidsmaatregelen. De volgorde van de niveaus was altijd heel duidelijk.

  1. Bronmaatregelen: het elimineren van risico’s.
  2. Technische maatregelen: het reduceren van risico’s door mechanische of elektrische veiligheidsvoorzieningen.
  3. Informatieve maatregelen: instructie en training van de medewerkers en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.

Men noemt dit de arbeid hygiënische aanpak. De aanpak is gebaseerd op een hiërarchische volgorde. Eerst 1, dan 2 en als laatste 3. Of men moest op basis van de eerder genoemde motieven reden hebben om te kiezen voor een reductie van een lager niveau.

Jammer genoeg lijkt het er op dat we dit redelijkerwijs principe aan het verliezen zijn. Steeds vaker worden werkgevers beboet. Zie stijgende lijn in opgelegde boetes en boetebedragen.

Als we de ontwikkeling van de opgelegde boetes bekijken dan zouden we moeten concluderen dat het bijzonder slecht gesteld is met de arbeidsomstandigheden in Nederland.

Opgelegde vordering*
2007 € 6.100.000,-
2013 € 11.200.000,-
2015 € 29.000.000,-
2016 € 39.400.000,-

De laatste jaren zijn het aantal boetebeschikkingen ook opgelopen van 3183 in 2015 naar 3685 in 2016. Jammer genoeg zijn de cijfers van 2017 nog niet bekend.

Zoals al gesteld een droevig beeld van de arbeidsomstandigheden in Nederland. Wel vreemd dat daarnaast wel vermeld wordt dat wij minder arbeidsongevallen hebben dan gemiddeld in de Europese Unie (1,4% van alle werknemers in Nederland tegen 1,6% in Europa). Het aantal dodelijke ongevallen was in Nederland zelfs het laagst van alle EU-landen.*

Als we dus een ‘veiliger’ land zijn dan zouden we dat toch moeten terugzien in het aantal opgelegde boetes. Schijnbaar niet. Meer boetes. Misschien hebben we hier te maken met het feit dat de Inspectie SZW steeds makkelijker naar het boete instrument grijpt. Volgens de eigen cijfers van de inspectie SZW (jaarverslag 2016) wordt door de boetes voorzien in meer dan 38% van de begroting (€103.000.000,00) van de Inspectie SZW. Hebben we hier niet te maken met een belangenverstrengeling? Is men niet te veel gericht op de boeterapporten. In de SMV (Stichting Maatschappij en Veiligheid) notitie ‘Zelfregulering noodzakelijk, maar geen casinospel’ wordt duidelijk gewezen op het onwenselijke feit dat één inspectie zowel het veiligheidsonderzoek als ook het strafrechtelijk onderzoek doet. Het SMV pleit voor het scheiden van deze taken om op deze manier ook een onafhankelijker veiligheidsonderzoek te realiseren.

Als we gaan zoeken naar de capaciteit voor preventieve bedrijfsbezoeken dan lezen we in het jaarplan 2018 dat er 50 miljoen euro meer uitgetrokken gaat worden voor de handhavingstaken van de Inspectie SZW. Een deel van dit geld gaat men dan gebruiken voor een aanpak die gericht is op preventie van risico’s. Hiermee kunnen we hopen dat de komende jaren er weer meer aandacht besteed zal gaan worden aan de preventieve onderzoeken. Tot nu toe wordt er steeds meer de indruk gewekt dat veel capaciteit van de Inspectie SZW besteed wordt aan het opstellen van uitgebreide boeterapporten.

Dat de Inspectie SZW te weinig toekomt aan hun controlerende taak constateert Inspecteur-generaal Marc Kuipers van de Inspectie SZW. In een interview stelt hij: ´Al die uren die wij stoppen in die ernstige arbeidsongevallen betekent dat wij die uren niet kunnen besteden aan preventieve inspecties.’ Hij maakt zich dan ook zorgen over de gevolgen van de stijging van het aantal arbeidsongevallen. ‘Er staat grote druk op het werk van de inspectie,’ zo zegt Kuipers. De hoogst verantwoordelijke bij de Inspectie SZW noemt het een ‘schokkend aantal’ dat 30-50 procent van de bedrijven in Nederland niet beschikt over een wettelijk verplichte risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E). ‘Dat betekent dat de eigen verantwoordelijkheid onvoldoende wordt ingevuld. Bedrijven moeten daarmee aan de slag,’ aldus Kuipers. De verantwoordelijkheid voor veilig werken ligt volgens hem in de eerste plaats bij de bedrijven. ‘Maar we komen nog te vaak tegen dat bedrijven zeggen: ‘Als het economisch meezit heb ik geen tijd voor arbeidsveiligheid en als het economisch tegenzit heb ik er geen geld voor’. En die houding deugt niet.’ Toch is dit volgens de SMV notitie ‘Zelfregulering noodzakelijk, maar geen casinospel’ ook te wijten aan de terugtredende overheid en te weinig controle. Ooit zei Vladimir Ulyanov Lenin het al: Vertrouwen is goed maar controle is beter.

Laten we dus hopen dat doelstellingen van het Jaarplan 2018 gerealiseerd gaan worden. Echter blijft nog steeds het probleem van de ‘dubbele’ rol van de Insectie SZW.

* Gegevens gebaseerd op de jaarverslagen van de Inspectie SZW.

ESV Technisch Adviesbureau
  • Mercuriusweg 30 - 3771 NC - Barneveld
  • +31 (0)342-424251
ESV Technisch Adviesbureau BV België
  • Kapelsesteenweg 292 - 2930 Brasschaat
Support
Start Teamviewer